Son dönemin en güncel akımlarından biri olarak öne çıkan mindfulness; en basit tanımıyla zaman farkındalığı anlamına geliyor. Anda gerçekleşen duygu, düşünce ve olayları; yargılayıcı olmadan, nazikçe ve dikkatli bir biçimde odaklanarak izleyebilme becerisi olarak da tanımlanıyor. Peki, gerçekten anda kalabiliyor muyuz? Bizi üzen, mutlu eden ya da korkutan hayat gerçekleriyle karşılaştığımızda soğukkanlılığımızı koruyarak sakin tepkiler verebiliyor muyuz? Bu sorunun yanıtı; kimi zaman için ‘evet’, kimi zaman ise ‘hayır’…

Bu bilinç seviyesine yaklaşabilmek; disiplinli bir çalışmayı, meditatif egzersizleri ve adanmışlığı da beraberinde getiriyor. Kısacası hayatın her alanında olduğu gibi, anda kalabilmek için de emek vermemiz gerekiyor.

İş ve özel yaşam arasındaki dengenin bozulması, psikolojiyi olumsuz etkiliyor

Özellikle 2020 yılından bu yana hayatlarımızın merkezine yerleşen Covid-19 pandemisi sürecinde hijyen, mesafe ve maske kuralları yeni normalimiz oldu. Evden çalışma sistemine geçilmesi, yüz yüze toplantıların artık Zoom, Microsoft Teams gibi dijital platformlardan yapılması, mesai kavramının 7/24’e dönmesi, sürekli bilgisayar ekranı karşısında olunmasına rağmen işlerin bitmemesi gibi nedenler; evle özel yaşamlarımız arasındaki dengenin de bozulmasına yol açıyor. İşi işte bırakabilmenin giderek zorlaştığı bu dönemde, ‘anda kalabilme’ stratejileri hiç olmadığı kadar önem kazandı. Ne de olsa birey olarak hepimizin özgürleşebilmeye, ruhumuzu arındırmaya, kısa da olsa bir mola verip, hayatın gerçeklerinden arınmaya ihtiyacı var. Bireysel olarak kendi inisiyatifimizle anda kalamıyorsak, bu alanda uzmanlaşan kurumlardan danışmanlık almak, içinde bulunduğumuz ruh halini pozitife dönüştürmek adına önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Mindfulness eğitimlerine dünya genelinde büyük bir talep var

Dünyada da Türkiye’de de farklı merkezlerde mindfulness eğitimlerinin hız kazandığı bir döneme girdik. Global arenaya bakıldığında; Oxford Üniversitesi’nde, Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) Merkezi Psikiyatri Departmanı’na bağlı olarak 2008 yılından bu yana yüksek lisans, araştırma ve eğitim faaliyetleri yürütüldüğü, Mindfulness Temelli Kognitif Terapi’nin (MBCT) ise Oxford Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından geliştirildiği dikkat çekiyor. Exeter Üniversitesi de 2004 yılından bu yana üniversitenin bir birimi olarak Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) Merkezi’nde yüksek lisans, eğitim ve araştırma hizmetleri veriyor. 2001 yılında Prof. Mark Williams tarafından kurulan Bangor Üniversitesi Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) Merkezi de Psikoloji Bölümü’ne bağlı olarak eğitici eğitmenliği programları ve bilimsel araştırmalar merkezi olarak çalışmaya devam ediyor. Ayrıca Stanford, UCLA, Nottingham, Utah, New Castle ve IOWA üniversitelerinde de mindfulness uygulama ve araştırma merkezleri bulunuyor.

Türkiye’de bu alanda hizmet veren iki köklü kuruluş bulunuyor

MEF Üniversitesi’nden Doç Dr. Zümra Atalay’ın başında olduğu, YÖK onaylı bir farkındalık uygulama ve araştırma merkezi olarak kurgulanan Mindfulness Institute Türkiye, bu alanda önemli bir açığı kapatıyor. Merkezde; ‘mindfulness temelli stres azaltma programı’, ‘mindfulness temelli bilişsel terapi uygulamaları’, araştırmalar ve projeler yürütülüyor. Bireysel danışmanlıkların yanı sıra şirketlere de eğitimler veriliyor. 2015’te faaliyet göstermeye başlayan Mindfulness Academy ise modern çağın yorgun zihinlerine hitap eden bir yapıya sahip. 2018’den bu yana Mindfulness Alliance’ın Türkiye temsilciğini de yürüten akademi, ‘mindfulness modern eğitmenlik eğitimi’ programını düzenlemeye yetkili tek kurum olarak öne çıkıyor.

Formal ve informal egzersizler

Minfulness, iki şekilde uygulanabilecek bir yaşam tarzına sahip. Bu kapsamda formal ve informal egzersizler öne çıkıyor. Formal uygulamalar, her gün bilinçli olarak oturup ya da uzanıp; nefes, bedensel duygular, sesler, diğer duyu, düşünce ya da duygulara odaklandığımız egzersizler olarak tanımlanıyor. Formal olmayan egzersizler ise yemek yeme, ev işleri, başkalarıyla ilişki kurma gibi günlük aktiviteler kapsamında dikkatli bir farkındalık yaratmayı sağlıyor.

Mindfulness odaklı kitap önerileri

Mindfulness stratejilerini günlük hayata adapte etmek isteyenlere hitap eden kitaplar, anda kalma stratejilerini benimsemek açısından en önemli adımlardan biri… Bu alanda en dikkat çeken kitapları, okuma listenize almanızda fayda var.

1-Yeni Başlayanlar İçin Farkındalık / Jon Kabat-Zinn

2-Mindfulness: Şimdi ve Burada / Doç. Dr. Zümra Atalay

3-Duygusal Zeka-Mindfulness / Harvard Business Review Duygusal Zeka Serisi

4-Ebeveynler için Farkındalık / Amber Hatch

5-Öz Şefkatli Farkındalık / Christopher K. Germer- Dr. Kristin Neff

Devamı »