Diyabet, kalp ve damar hastalıkları, nörolojik rahatsızlıklar hatta kanser gibi birçok sağlık sorununa neden olan obezite, bütün dünyayı etkisi altına alan Koronavirüs için de büyük tehlike oluşturuyor. Fazla kilolu ve obezite hastası olan kişilerin, Koronavirüs nedeniyle hastanede yatış süresi artıyor. Obezite nedeniyle hayatını kaybetme riski de oldukça yüksek. Memorial Ataşehir Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Ferit Kerim Küçükler ile fazla kilo ve obezitenin Koronavirüs ile ilişkisi hakkında konuştuk.

Nefes darlığını daha çok tetikliyor

Obezite, aşırı kalori alımına bağlı olarak yağ dokusunun artması olarak tanımlanıyor. Günümüz beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam sonucunda obezite sıklığı giderek artıyor. Türkiye’nin yaklaşık %35’i fazla kilolu, %35’i ise obezite hastası… Koronavirüs salgını nedeniyle evden çıkmamak hem beslenme alışkanlıklarının bozulmasına hem de egzersiz yapamamaya bağlı olarak kilo artışına neden olabilmekte. Fazla kilolu olmaksa Covid-19 için önemli bir risk faktörü… Obezite hastalarının hastaneye yatış oranları ve bu nedenle hayatını kaybetme riskinin diğer hastalara göre daha fazla. Obezitede solunum fonksiyonlarında bozulmalar görülürken, akciğer rezerv hacminde ve solunum kapasitesinde azalma gibi bulgulara daha sık rastlanıyor. Karın ve bel çevresindeki yağ artışı, yatar pozisyonda karın zarına baskı yaparak solunum kapasitesini daha da azaltıyor. Bu nedenle obezite hastalarında nefes darlığı daha sık görülüyor. Diğer yandan obezitede vücutta artmış olan bazı iltihabi oluşumlar, Covid-19 enfeksiyonu sırasında artan maddeler ile benzerlik gösterdiği için klinik durumun ağırlaşmasına neden olabiliyor.

Kilonuz sizi savunmasız bırakabilir

Obezite hastalarında kanın pıhtılaşmasını artıran bazı maddeler artarken, benzer şekilde Covid-19 enfeksiyonu da vücutta pıhtılaşmaya neden olan faktörleri artırdığı için hastalarda dolaşım bozukluğuna bağlı kalp krizi ve felç gibi sorunlar daha fazla görülebiliyor.

Obezite, vücudun bağışıklık yanıtının zayıflamasına neden oluyor. Çünkü bağışıklık hücrelerinin üretildiği dalak, kemik iliği ve timüs gibi organlar artmış yağ dokusu nedeniyle fonksiyon kaybına uğrayabiliyor. Bu durum bağışıklık hücrelerinin, mikroorganizmalar ile savaşma gücünü azaltıyor ve hipertansiyon, diyabet, kalp hastalıkları, astım ve KOAH gibi rahatsızlıklar obezite hastalarında daha sık görülüyor. Bu hastalıkların çoğu aynı zamanda Covid-19 için risk faktörü oluşturuyor.

Fazla kilolar, aşının etkinliğini azaltabiliyor

Obez kişilerin grip, hepatit ve tetanos gibi aşılara yanıtı, normal kişilere göre daha düşük. Bu nedenle Covid-19 aşısının etkisinin de düşük olması beklenebilir. Covid-19 tedavisinde kullanılan kortizon, kan şekerinin yükselmesine neden olurken, insülin direnci olan veya diyabetli obezite hastalarında bu durum daha da önem kazanıyor.

Obeziteden korunmak için

• → Sağlıklı beslenme düzeni sağlanmalı.
• → Karbonhidrat alımı azaltılmalı ve glisemik indeksi düşük gıdalar tercih edilmeli.
• → Sebze ve antioksidan özelliği olan portakal, mandalina, kivi, ayva ve nar gibi besinler dengeli olarak tüketilmeli.
• → Tam tahıllar, yağsız kırmızı et, beyaz et ve balık haftanın en az 3 günü tüketilmeli. Şekersiz dahi olsa yapay içeceklerden ve meyve sularından uzak durulmalı.
• → Egzersiz günlük yaşantının bir parçası haline getirilmeli, hafif tempolu yürüyüşler ve merdiven kullanma alışkanlığı kazanılmalı. Egzersiz yapmak uyku düzeninizin sağlanmasına ve stresin azaltılmasına da katkıda bulunur. Bu amaçla gevşeme egzersizleri ve yoga yapılabilir. Yetersiz ve kalitesiz bir uyku hem insülin direncinin artmasına hem de bağışıklık sisteminizin zayıflamasına neden olur.
• → Alkol ve sigara kullanımından da uzak durulmalı.