Mevcut an’ımızı ve geleceğimizi kurgularken geçmişte yaşananlar şüphesiz kişiye yol gösterecek en önemli kılavuzdur. Biz de Eylül ayının tarihteki en önemli olaylarından derlediğimiz yazımızda, yine dünya ve Türkiye tarihine damga vuran olaylara yer vermeye çalıştık.

01 Eylül 1922 – “Ordular İlk hedefiniz Akdeniz , İleri’’

Başkomutan Mustafa Kemal Başkomutanlık Meydan Muharebesini kazanılmasının ardından Yunan ordusunun toparlanmasına fırsat vermemek için  1 Eylül 1922 günü “Ordular İlk hedefiniz Akdeniz, İleri” emrini verdi.

01 Eylül 1939 – II. Dünya Savaşı başladı

Almanya’nın 1 Eylül 1939’da Polonya topraklarına girmesi ile başlayan ikinci Dünya Savaşı’nın temel nedeni, I. Dünya Savaşı’nın sonucunda yapılan antlaşmalardan doğan memnuniyetsizlikler olmuştur.  80 milyondan fazla kişinin hayatını kaybettiği bu savaş büyük bir yıkıma, salgın hastalıklara, ekonomik krizlere ve ülke sınırlarının değişmesine sebep olmuştur.

4 Eylül 1919 – Sivas Kongresi

Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki heyet, 4 Eylül 1919 saat 14.00’te bugünkü Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi binasında, Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı Sivas Kongresi’ni yaptı.

07 Eylül 1566 – Kanuni Sultan Süleyman’ın ölümü

Osmanlı İmparatorluğu’nun onuncu padişahı ve 89. İslam halifesi Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar’da geçirdiği bir rahatsızlık neticesinde 71 yaşında hayatını kaybetti. Batıda Muhteşem Süleyman, Doğuda ise adaletli yönetimine atfen Kanunî Sultan Süleyman olarak bilinen Türk tarihinin en önemli padişahının mezarı İstanbul Süleymaniye Cami’ndedir.

09 Eylül 1922 – İzmir’in Kurtuluşu

İzmir’in, 15 Mayıs 1919 yılında Yunan güçleri tarafından işgal edilmesi, Anadolu’da Milli Mücadele’nin başlamasında önemli bir aşama olarak kabul edilir. Şanlı Türk ordusu, Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde silah arkadaşları ile birlikte 9 Eylül günü İzmir’i düşman işgalinden kurtardı. Sakarya meydan muharebesi ile başlayan Türk ordusunun şanlı zaferleri Yunan askerlerinin denize dökülmesi ile son buldu.

12 Eylül 1921 – Sakarya Meydan Savaşı

Sakarya Meydan Muharebesi, Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktası kabul edilen savaştır.  “Hatt-ı müdafa yoktur; sath-ı müdafa vardır. O satıh bütün vatandır” söylemini bu savaş esnasında kuran Mustafa Kemal, savaş ruhunu tüm alanlara yaymış ve böylece Yunan ordularını bölmeyi hedeflemiştir. Sakarya Zaferinden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal’e mareşal rütbesi ve gazi unvanını verdi.

17 Eylül 1961 – Adnan Menderes’in idamı

Türkiye demokrasi tarihinin en acı günlerinden biridir. 1950 seçimlerinde yüzde 52,7 oyla iktidara gelen ve 10 yıl süreyle başbakanlık yapan Adnan Menderes, 17 Eylül 1961’de idam edildi. 29 yıl sonra alınan bir kararla 17 Eylül 1990 yılında naaşları Cumhurbaşkanı ve devlet erkanın katıldığı bir törenle İmralı’dan alınarak, İstanbul’da Adnan Menderes Bulvarı Topkapı çıkışında yapılan Anıt Mezara nakledildi.

22 Eylül 1980 – İran-Irak Savaşı

1980-88 yılları arasında Orta Doğu’yu kan gölüne çeviren İran-Irak Savaşı, bir milyonu aşkın insanın hayatını kaybettiği, bir o kadar insanın ise yaralandığı, sakat kaldığı ve kazananın olmadığı bir savaştır.

23 Eylül 1939 – Sigmund Freud’un ölümü

Sigmund Freud, 20. yüzyılın en önemli düşünürlerinden biri olarak kabul edilir. Özellikle Albert Einstein ve Karl Marx ile birlikte geçtiğimiz yüzyıla damgasını vuran isimlerden biri olan Freud, bilinçaltını keşfeden ve psikanalizi kuramsallaştıran bir isimdir. Psikanalizin kurucusu olan Sigmund Freud 23 Eylül 1939 yılında hayatını kaybetti.

24 Eylül 1996 – Sanatçı Zeki Müren’in ölümü

Türk sanat müziğinin efsane ismi Zeki Müren, kalp rahatsızlığı ve şeker hastalığı nedeniyle hayatının son 6 yılında sahne hayatından ve medyadan uzaklaşarak, Bodrum’daki evinde inzivaya çekildi. 24 Eylül 1996 günü, TRT İzmir Televizyonunda kendisi için düzenlenen tören sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu hayata gözlerini yumdu.

25 Eylül 2012 – Neşet Ertaş’ın ölümü

“Bozkırın Tezenesi” olarak adlandırılan Türk halk müziği bestecisi, söz yazarı ve halk ozanı Neşet Ertaş, 74 yaşında hayata veda etti. Abdal müziğinin son temsilcisi olan Neşet Ertaş, yaşamı boyunca çıkardığı 400 plak, kaset ve kayıtlarla bozlak türkülerini koruma altına almıştır. Müzisyen bir babanın oğlu olan Neşet Ertaş, UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” olarak kabul edilmiştir.

30 Eylül 1207 – Mevlana’nın doğumu

Asıl adı Celaleddin Muhammet olan mutasavvıf, düşünür ve şair Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, 30 Eylül 1207 yılında dünyaya gelmiştir. Mevleviliğin kurucusu olan Mevlâna, sevgi ve hoşgörü çağrısı ile tüm insanlara kucak açmıştır. Eserlerinde tasavvuf düşüncesini işlemiştir. Ele aldığı eserleriyle evrensel bir şair olmayı başarmıştır. 2007 yılı, UNESCO tarafından Dünya Mevlâna Yılı ilan edilmiştir.